CBA

Skrót od Collective Bargaining Agreement, czyli zbiorowa umowa pomiędzy władzami ligi (komisarzem i właścicielami klubów) i unią zawodników. Umowa reguluje większość aspektów ligi NBA, w tym najważniejsze kwestie, takie jak:

  • kontrakty zawodników
  • zasady wymian
  • podział zysków
  • draft
  • zasady rządzące salary cap

Pierwsze w historii CBA zostało podpisane w 1970 roku, ale jego początków można upatrywać nawet w 1954 roku, gdy gwiazdor Boston Celtics Bob Cousy postanowił zorganizować zawodników w walce o ich prawa i założył  unię zawodników. Dopiero 3 lata później NBA oficjalnie uznała jej istnienie i zgodziła się na część jej postulatów regulujących sytuację graczy. W 1964 roku w czasie Meczu Gwiazd zawodnicy zagrozili strajkiem, jeśli NBA nie zapewni im planów emerytalnych. Liga po raz kolejny poszła na ustępstwa w 1967 roku, gdy ograniczono liczbę rozgrywanych spotkań i zapewniono graczom nowe plany ubezpieczeniowe i opiekę medyczną.

Kolejne postulaty unii zawodników doprowadziły w 1970 roku do podpisania pierwszego CBA, w którym, między innymi, zwiększono płace minimalne i diety otrzymywane przez graczy w czasie wyjazdów. Kolejne umowy miały miejsce w 1973, 1976 (po raz pierwszy gracze mogli być wolnymi agentami) i 1980 roku.

Kolejne ważne zmiany miały miejsce przy okazji umowy w 1983 roku. Wtedy po raz pierwszy ustalono zasady salary capjakie znamy współcześnie, podział zysków z ligi i stworzono wyjątek Birda. W 1988 roku zawodnicy wywalczyli zredukowanie draftu do 2 rund i niezastrzeżoną wolną agenturę. Ważne wydarzenie miało miejsce w 1991 roku, gdy gracze odkryli, że właściciele ukrywają przed nimi część zysków z ligi (między innymi ze sprzedaży luksusowych miejsc i biletów w czasie playoffów). Ci argumentowali, że zyski te nie wchodziły w zakres tych zawartych w umowie. Spowodowało to utratę zaufania pomiędzy oboma stronami i zwiastowało początek prawdziwych problemów.

Faktycznie już przy negocjacjach dotyczących nowej umowy w 1994 roku gracze i liga nie byli w stanie dojść do porozumienia. Obie strony zgodziły się przeczekać sezon 1994/95, przedłużając starą umowę i mając nadzieję, że uda się dojść do zgody następnego lata. Rozmowy jednak nie przynosiły skutku i właściciele po raz pierwszy w historii zastosowali lokaut, który trwał przez 3 miesiące i zakończył się, gdy unia w tajemnicy porozumiała się z ligą. Część zawodników wciąż nie zgadzała się na warunki właścicieli i próbowała doprowadzić do odebrania unii władzy, ale bez sukcesów. Nowa umowa nie została jednak podpisana aż do początku sezonu 1996/97 (gdy też miał miejsce kilkugodzinny lokaut). Jej najważniejsze postanowienia to:

  • wprowadzenie niezastrzeżonej wolnej agentury dla wszystkich graczy po zakończeniu ich kontraktów
  • gwarantowane 48,04% zysków dla graczy
  • różnego rodzaju wyjątki od salary cap przy podpisywaniu graczy (w tym utrzymanie wyjątku Birda)
  • wprowadzenie skali zarobków dla debiutantów i pozwolenie im na zostanie niezastrzeżonymi wolnymi agentami po trzecim kontrakcie

W trakcie sezonu 1997/98 właściciele zdecydowali się na odstąpienie od umowy, twierdząc, że 13 zespołów traci pieniądze. Wobec braku ograniczeń dla maksymalnych kontraktów w rzeczywistości zawodnicy otrzymywali nawet 57% wszystkich zysków. Liga postulowała o wprowadzenie podatku od luksusu i obniżenie maksymalnych pensji zawodników, by ściślej kontrolować wydatki.  Brak zgody ze strony zawodników doprowadził do kolejnego lokautu, który tym razem trwał prawie 7 miesięcy. Ostatecznie zawodnicy zmuszeni zostali do ustępstw i zgodzili się na uzależnienie maksymalnych zarobków od stażu i dłuższe kontraktu debiutanckie (3 gwarantowane i 2 opcjonalne lata), w zamian otrzymując kolejne wyjątki od salary cap (i utrzymując wyjątek Birda) i zwiększenie minimalnych wynagrodzeń dla weteranów. Zawodnicy dostali również gwarancję, że otrzymywać będą 55% wszystkich dochodów, ale kwota ta nie będzie mogła wzrosnąć. Sezon został skrócony do 50 spotkań.

W 2005 roku pomimo napiętej sytuacji udało się uniknąć kolejnego lokautu, a zawodnicy poszli na kolejne ustępstwa, godząc się na bardziej restrykcyjny podatek od luksusu (który miał zniechęcać właścicieli do przepłacania graczy) i skrócenie i obniżenie gwarantowanych kontraktów, w zamian dostając 57% udziału w zyskach.

Równie szybko nie udało się załatwić sprawy w 2011 roku. Podobnie jak w 1998 właściciele zaczęli wskazywać, że kluby tracą pieniądze (mówiono o 300 milionach dolarów w sezonie 2010/11) i domagali się zmian w CBA, które zapewniłyby im większe zyski i obniżyły salary capWobec braku zgody ze strony zawodników, właściciele po raz kolejny zdecydowali się na lokaut, który trwał tym razem do początku grudnia i skrócił sezon regularny do 66 spotkań. Ostatecznie obie strony porozumiały się co do umowy, która obowiązuje do dzisiaj. Jej najważniejsze założenia to:

  • nowy podział zysków, w którym zawodnicy otrzymują 49%
  • zespoły otrzymały prawo do jednorazowej amnestii
  • utrzymano ograniczenia dla maksymalnych kontraktów do 25%, 30% i 35% w zależności od stażu gracza (z wyjątkiem graczy objętych zasadą Derricka Rose’a
  • ograniczono maksymalną długość kontraktów do czterech lat (z wyjątkiem graczy, do których klub ma prawa Birda i tak zwanych designated players, którzy mogą podpisywać 5-letnie umowy)
  • zaostrzono podatek od luksusu

Obie strony mają prawo odstąpić od umowy w 2017 roku i jest prawie pewne, że zrobi to unia zawodników, szczególnie po podpisaniu przez NBA nowej, ogromnej umowy ze stacjami telewizyjnymi i zatrudnieniu na stanowisku nowego dyrektora unii zawodników Michele Roberts.

Całą umowę przeczytać możecie poniżej. Jeśli nie macie czasu, warto zajrzeć na stronę Larry’ego Coona, który w przystępny sposób wyjaśnia jej zawiłości.

NBA-NBPA CBA (2011)



__________________________________

Chciałbyś mieć dostęp do większej ilości takich artykułów?

Poniżej znajdziesz trzy różne opcje abonamentu. Zdecyduj się na jedną z nich, a w zamian otrzymasz pełny dostęp do wszystkich artykułów na naszej stronie. To dzięki Twojej pomocy portal jest wolny od reklam, a my możemy 24 godziny na dobę dostarczać Ci najświeższych wieści z NBA.

Dokładne informacje i instrukcja jak wygląda proces zakupu znajdują się na stronie FAQ

Jeśli nadal masz wątpliwości, przeczytaj więcej darmowych artykułów, a przekonasz się, że naprawdę warto.

__________________________________

Dodaj do koszyka

Formularz zamówienia

NazwaPrzelew
Abonament 30 dni19 zł
Dodaj do koszyka

Formularz zamówienia

NazwaPrzelew
Abonament 90 dni39 zł
Dodaj do koszyka

Formularz zamówienia

NazwaPrzelew
Abonament 360 dni120 zł